Je hebt Nederlands-Nederlands (NN) en Belgisch-Nederlands (BN). Voor mij is het NN de meest bekende variant, en vallen vele typische BN-uitdrukking me op. Soms zie ik ze voor het eerst of snap ik niet wat er bedoeld wordt. Sporza volg ik voor het wielernieuws en om een bredere blik op het nieuws te hebben lees ik ook vrtnws.
Deze pagina vormt een bloemlezing van wat ik zoal tegenkom.
-
Vallen
Probeer deze twee alinea’s te lezen en te begrijpen. Mij lukte het eerst niet. Boeing heeft een nieuw softwareprobleem ontdekt bij de 737 MAX, het toestel dat de Amerikaanse constructeur in 2019 maandenlang aan de grond moest houden na 2 dodelijke ongelukken, met in totaal 346 doden. Door het nieuwe probleem kunnen piloten zonder automatische…
-
Op de rooster
Op de website van Neerlandistiek wordt een boek aangekondigd. Taal op de rooster, 101 vragen aan het Nederlands, zo luidt de titel. En elke Nederlander zal er over struikelen. Hoezo de rooster? Van de woordenboeken mag het maar we zien wel iets opvallends. De zwarte lijn is voor alle Vlaamse publicaties, de rode flat line…
-
Opent zijn rekening
Je denkt dat het niet gekker kan maar dan onderschat je de Vlamingen toch ernstig. Zij kunnen beweren dat iemand zijn rekening opent en het is dan niet wat je denkt. Beerschot smeert Patro Eisden derde nederlaag op een rij aan, Jelle Vossen opent zijn rekening op het KielLoïs Openda opent zijn rekening in de…
-
Rijven
Soms verbeter je een tekst in je hoofd, dat dacht ik ook te doen toen ik de volgende kop las. Marc Coucke rijft strandbar in Knokke binnen, 6 anderen verliezen hun stek op het strand VRTNWS Waarschijnlijk kwam het ook door de foto die er onder stond. Ik maakte er van rijft maar rijdt, maar…
-
Een praatje slaan
In een luchtig artikel staat een tussenkopje, Een praatje slaan, en dat valt op. Een praatje maken dat ken ik maar het slaan dat hier gebruikt wordt komt mij onbekend voor. Al kun je echt heel veel slaan, het lemma in het WNT is uitgebreid en erg lang. Ruim vijftig onderdelen die ook weer onderverdeeld…
-
Waterschuifaf
Siska Schoeters, een Vlaamse presentatrice, spreekt het woord veelvuldig en enthousiast uit. Het deed me denken aan de kermisattractie de Hooggaatie, daar zit ook een werkwoord in en beschrijft wat je doet. Overigens is dit een item in het VRT programma Iedereen Zomert waar met oude foto’s door genAI korte filmpjes worden gemaakt. Ik zag…
-
Blaffetuur
In het vakantieprogramma op VRT Iedereen Zomert kwam ik dit tegen In de boomhut zitten blaffeturen, die heeft Frank Waasmunster zelf gemaakt. Maar wat zijn dat blaffeturen? Het is een heel oud Nederlands woord, Bredero (1585–1618) heeft het gebruikt en ook daarna komt het voor. Zoals zo vaak is er wel een betekenisverschuiving en wordt…
-
Tenen
Vandaag een Nederlandse uitdrukking die de Vlamingen niet kennen en zo onbewust op het verkeerde been zijn gezet. Na de geweldige overwinning van Mathieu van der Poel (MvdP) in de laatste etappe van de Tour de France 2026 moet hij een kort interview geven. MvdP spreekt hier in het Engels en zegt We have a…
-
Money time
Dit woord vind ik zo irritant, ik haat het echt. En sportverslaggevers in Vlaanderen gebruiken het veelvuldig, en dan bedoel ik echt, veelvuldig. En natuurlijk is de betekenis in de afgelopen jaren ook lekker verruimd zo dat die sportverslaggevers het ook steeds vaker kunnen inzetten. Money time, je kent het niet, je hebt nog nooit…
-
Buiten categorie
Het wordt de Engelse ziekte genoemd, woorden die in het Nederlands aan elkaar worden geschreven maar door de Engelse invloed als losse woorden gedrukt worden. Vooral reclameschrijvers en boekenkaften hebben er last van. Vandaag zag ik opnieuw een woord dat los geschreven werd maar realiseerde me dat het hier om de Franse ziekte gaat. Hors…
-
Mazout
Je schijnt het uit te spreken als mazoet, maar ook dat helpt je geen steek. Een 43-jarige Afgaan uit Genk die 3 jaar geleden zijn vrouw overgoot met mazout en in brand stak, is door de rechter in Tongeren veroordeeld tot 10 jaar cel. VRTNWS Het zal wel iets brandbaars moeten zijn, dus een speciaal…
-
Autocar
Dit woord klinkt dubbelop, auto en car maar dat is niet zo. Een autocar bestaat alleen in Vlaanderen, in Nederland kennen we dit rijtuig niet. Voor alle duidelijkheid: voor vrachtwagens komt er geen vignet, daar blijft het systeem van de kilometerheffing gelden. Ook voor motorfietsen, autocars en tractoren zal er geen vignet nodig zijn. VRTNWS…
-
Referentiematch
België is blij, ze hebben afgelopen nacht gewonnen op het WK mannen voetbal. Een wedstrijd waar veel om te doen is en waarvan ik hoop dat het het begin van het einde zal zijn voor de FIFA. De hele website van VRT NWS zit vol met voetbalstukjes, en hun analist mag ook een duit in…
-
Voorzetsels
Een bijzondere eigenaardigheid zijn onze voorzetsels. Ze kunnen heel duidelijk en eenvoudig zijn, zoals je staat voor de kast, of achter de kast, je zit er onder of juist er op. Het beeld dat we erbij krijgen is voor iedereen het zelfde. Maar er zijn ook voorzetsels die niet over een plaatsaanduiding gaan. En dan…
-
Zelfverzonnen
Een veel voorkomend verschijnsel in de Vlaamse pers is dat ze heel vrij omgaan met de woorden. Zo zijn uitdrukkingen nooit veilig, elke redacteur en journalist schroomt er niet voor om weer eens iets nieuws op papier te zetten. Deze pagina zal op termijn een mooie bloemlezing worden van die huisvlijt der Vlamingen. houdt de…
-
Worden opgehouden
Kijk even naar deze video van VRT NWS De goeie man heeft het over blokkades die “worden opgehouden”. Op het eind maakt hij er dan weer “Dat zal ophouden” van. Dit is niet in een live-uitzendig waar mensen zich kunnen verspreken, dit is een korte uitlegvideo, die heel gemakkelijk opnieuw had kunnen worden gemaakt als…
-
Vestimentair
Schotland heeft Haïti met het kleinste verschil geklopt, maar de slappe wedstrijd verdient geen diepgravende analyse. Over de vestimentaire keuze van de Schotten viel wel iets te zeggen. Sporza Opnieuw een Frans woord dat gewoon rechtstreeks in het Vlaams is beland. Vestimentaire keuze, ik beloof je, dat ga je niet in een Nederlands artikel tegenkomen.…
-
Archi-
ARCHI- Étymologie : Emprunté du préfixe grecarkhi‑, marquant le premier rang, du verbe arkhein, « commander ». Préfixe qui sert à forger des noms, des adjectifs, des participes passés, et qui marque la prééminence, la supériorité hiérarchique. Archichancelier, archiduc. Fam. Avec une valeur de superlatif. Archifou, archimenteur. C’est faux et archifaux. Une salle archicomble. archi- | Dictionnaire…
-
Polyvalent
Only in Vlaanderen, polyvalent. Rechtstreeks uit het Frans overgenomen, naturalment. “Deze morgen werd vastgesteld dat de klasjes en de polyvalente ruimte in de kleuterafdeling van de gemeentelijke basisschool De Knipoog in Tollembeek beschadigd werden door een daad van vandalisme”, zegt schepen van Onderwijs Marleen Merckaert. VRTNWS Het kan gaan om een gebouw of om een…
-
Versast en afdokken
Weliswaar uit de oude doos maar toch frapant, al zeg ik het zelf. In het VRT programma “Daar zijn beelden van” komen fragmenten uit het rijke vrt-archief. In de aflevering met Jelle De Beule gaat het over consumentenprogramma’s. Jelle was een van de mannen van Basta, de VARA maakt een Nederlandse variant onder de naam…
-
Schachtentemmer
IK zal eerlijk zijn, ik las eerst schachten-emmer toen ik deze kop zag: Schachtentemmer schuldig aan verkrachting studente, maar hij krijgt geen straf Net zoals in Nederland zijn er ook bij de Vlaamse studentenverenigingen nog ouderwetste gebruiken in gebruik. Zo heet een eerstejaars daar een schacht en is er dus een heuse temmer. Maar laten…
-
Costaud
Het zal weer Frans zijn. Dit onderdeel van mijn blog is eigenlijk een archief om te laten zien dat de taal die in Vlaanderen wordt gebezigd geen Nederlands meer is. Mijn overtuiging is dat we na 1830 ook gewoon een grens moeten trekken tussen de twee talen. De Vlamingen zijn echt losgekomen van hun voormalige…
-
Hekkens
Vandaag een stukje video met ondertiteling van de VRT Ja hoor, je hoorde het goed én je las het goed, hekkens. Dat is een meervoudsvorm maar van wat? Niet van hek maar hekken is al een meervoudsvorm, namelijk van hek. In het Vlaams bestaat er dus het enkelvoud hekken Hekken is dus hek, een hek…
-
Gidon
Ooit van een gidon gehoord? Ik tot vandaag niet. “Hij wil zijn gidon langs onder vastpakken, maar hij rijdt in een put en schiet van zijn stuur” Sporza / Klaas Lodewyck Ik dacht een tikfout te zien en dat er bidon moest staan. Maar het is nog grappiger, het is een tikfout want er had…
-
Bretel
Wat is volgens jou het meervoud van bretel, je weet wel “Elk der beide draagbanden, over de schouders gedragen en van voren en van achteren aan de (mans)broek bevestigd, om het afzakken daarvan te beletten” Nou in Vlaanderen gebruiken ze een andere vorm. Jonas Vingegaard blinkt zijn gele trui (zonder bretellen) nog wat op met…
-
Zangstonde
Het probleem dat met het opkomende Vlaams in de Vlaamse media is dat nog niemand precies weet hoe er mee om te gaan. Het goede nieuws is dat er steeds meer eigen taal wordt gebruikt, iets dat ik toejuich en als een voorbode zie van een eigen taal. Wat 40 jaar geleden ondenkbaar was zien…
-
Krasselen
Soms zie je een (werk)woord waar van je denkt dat ken ik maar dan zie je dat er iets anders staat. Zoals het werkwoord krasselen. Krassen ken je en de uitgang -ssel is ook niet onbekend (mossel, wissel). Maar krasselen, nee dat kwam ik nog niet eerder tegen. Terwijl heel wat concurrenten in de slijtageslag…
-
Gebenedijd
Vandaag weer een voorbeeld hoe de katholieke erfenis tot de dag van vandaag doorwerkt in Vlaanderen. Wanneer was de laatste keer dat jij het woord gebenedijd uitsprak? Ik durf zelfs te beweren dat als je het nu doet, gaat twijfelen hoe je dit woord eigenlijk moet uitspreken. Ik in elk geval wel. Hier de hele…
-
Geboortelijst
De kop van een artikel op VRT NWS is al meteen raadselachtig, Heeft de babywinkel nog een toekomst? De cijfers zeggen van niet: “Geboortelijsten zijn niet eenvoudig”. De vraag is nog te begrijpen maar het antwoord absoluut niet. Wat is er niet eenvoudig? Wat is een geboortelijst en wat is daar moeilijk aan? Het verhaal…
-
Wegdeemsteren
Wat Vlamingen ook kunnen is oude Nederlandse woorden herverpakken en er een nieuwe betekenis aangeven. Dat is niet heel opzienbarend dat doen alle talen. Zo las ik twee dagen achterelkaar op twee totaal verschillende websites een vervoeging van het werkwoord wegdeemsteren. Ook internationaal is er wel sprake van toegenomen concurrentie. Vooral Azië, Latijns-Amerika en Oost-Europa…