Je hebt Nederlands-Nederlands (NN) en Belgisch-Nederlands (BN). Voor mij is het NN de meest bekende variant, en vallen vele typische BN-uitdrukking me op. Soms zie ik ze voor het eerst of snap ik niet wat er bedoeld wordt. Sporza volg ik voor het wielernieuws en om een bredere blik op het nieuws te hebben lees ik ook vrtnws.
Deze pagina vormt een bloemlezing van wat ik zoal tegenkom.
-
Depanneren
In een verder heel merkwaardig artikel met een vreemde politicoloog komt een raar werkwoord voor, depanneren. Het is uit een citaat, dus misschien alleen spreektaal maar vrt vindt het niet nodig om het uit te leggen dus ik vrees dat het in heel Vlaanderen bekend zal zijn. “Op lokaal niveau zien we dat de partijen…
-
Een gebricoleerd bed
Er is een werkwoord, bricoleren, en ik verwacht niet dat je dat de afgelopen maand hebt gebruikt in schriftelijke of mondelinge communicatie. Ik heb het tot vandaag nog nooit gebruikt en het is nu voor het eerst dat ik het opschrijf. Het staat in het woordenboek, echt waar. biljart over de band spelen Als je…
-
Doodsbrief
Een samengesteld zelfstandig naamwoord, zoals doodsbrief, bevat de twee elementen die van belang zijn om duidelijk te maken waar het over gaat. Het gaat hier om een brief en over de dood, zoveel is duidelijk. Toen ik het las, was mijn eerste gedachte dat het om een doodsbedreiging kon gaan. Maar in Vlaanderen worden elke…
-
Potjes of bakjes
Tupperware is in het nieuws want het staat aan de rand van faillissement. Dat is zowel hier als bij onze zuiderburen belangrijk genoeg om er over te schrijven. Als jij aan Tupperware denkt waar denk je dan aan? Tupperware, de beroemde Amerikaanse producent van potjes en allerlei andere keukenspullen, heeft officieel het faillissement aangevraagd. VRTNWS…
-
Permanentie
Soms zie je een woord en herken je wel een deel ervan maar zoals je het nu leest ben je het nog nooit eerder tegengekomen. Dat had ik met het woord permanentie. Ik zie permanent maar met die extra -ie op het einde is dit een nieuw en onbekend woord. [De school] is eigenlijk wel…
-
Verkerven
Een werkwoord met een lange geschiedenis en met vele betekenissen. Via de kerfstok in het gebruik geraakt door iets te kerven, dan als je dat vaak doet er weinig van de stok overblijft, die is dan erg beschadigd en zo komen we bij de tegenwoordige tijd, waar Vlamingen het nog gebruiken. Toen was er de…
-
Laattijdige
Er zijn woorden met meerde betekenissen, denk aan bank of voorkomen, en er zijn woorden waar maar één betekenis aanhangt maar zelf twijfel je. Bij het woord laattijdig heb ik dat. En dat woord wordt gewoon gebruikt in België en in België alleen, dus vrees niet als je het vandaag voor de allereerste keer leest.…
-
Het mooie weer maken
Deze dagen is het niet vreemd om het te hebben over het weer en is er ook zeker sprake van mooi weer. Nooit geweten dat je dat kon maken maar onze Vlamingen doen het gewoon. In de jaren 70 krijgt Delon de hoofdrollen in verschillende baanbrekende Franse gangsterfilms. Hij maakt het mooie weer in onder…
-
Aflaten
Hier weer een werkwoord dat al eeuwen bestaat in het Nederlands maar dat in Nederland zo goed als verdwenen is en in Vlaanderen nog volop gebruikt wordt. In de Antwerpse wijk Zurenborg hebben actievoerders de banden afgelaten van tientallen SUV’s, dat zijn zwaardere en hogere gezinswagens. VRTNWS Wat denk je dat ze gedaan hebben met…
-
Verveeld
“We zitten alleszins enorm verveeld met de zaak. Wij vragen aan de mensen om correct te zijn, dan moeten wij natuurlijk ook correct zijn. Als wij de fout gemaakt hebben, dan zullen wij de gevolgen dragen en hetzelfde geldt voor de politie.” Tom Janssens van het parket in West-Vlaanderen Bij verveeld heb ik meteen een…
-
Inleggen
Inleggen, een werkwoord waarvan je denkt dat kan niet misgaan maar onze Vlaamse vrienden krijgen het toch voor elkaar. Lees maar even mee: Mooi zomerweer de komende dagen: NMBS legt extra treinen in naar de kustHet wordt de komende dagen mooi zomerweer met temperaturen van eind de 20 tot begin de 30 graden. De NMBS gaat…
-
Springtuig
Wat kan dit nou weer zijn, mijn fantasie ging ik al aan de haal met het woord springtuig. Iets voor in de sportschool of op het speelplein? De titel waar het in staat maakt dat onwaarschijnlijk: Springtuig ontploft aan voordeur in Sint-Niklaas: “wellicht link met drugs” VRTNWS Het kan namelijk ontploffen en waarschijnlijk was dat…
-
Zonnekloppen
Op deze zonnige dag een zonnig werkwoord, zonnekloppen, er is ook een zelfstandig naamwoord dat er erg op lijkt, zonneklopper, iemand die zonneklopt. Geef toe je hebt er nog nooit van gehoord, zonnekloppen. Dat is logisch want het is een Vlaams woord. Het Prisma woordenboek kent het werkwoord niet, alleen het zelfstandig naamwoord. Nu je…
-
Bougeren
Vandaag weer een Frans werkwoord dat gewoon in het Vlaams terecht is gekomen. Probeer deze kop van het artikel maar eens te begrijpen, mocht je Frans hebben gehad op de middelbare school misschien dat je het werkwoord nog herkent. Dokter Reginald Moreels vanuit Beni over bloedig conflict in Oost-Congo: “Er bougeert hier niemand” VRTNWS Bougeren,…
-
Flou
In andere onderwijsnetten is de regelgeving eerder flou. VRTNWS De regelgeving is eerder flou? In eerste instantie dacht ik dat dit wel een tikfout zou zijn maar het woord ziet er ook wel Frans uit dus dan is het heel goed mogelijk dat de Vlamingen het gebruiken. In het Prisma Woordenboek staat het niet, in…
-
Dens
Onze Vlaamse vrienden hebben zeker en vast een veel dikker woordenboek nodig dan Nederlanders. Want ze gebruiken na believen een verzameling letters die ze dan een betekenis geven en voila, weer een nieuw woord om te gebruiken voor de Vlamingen. Al vind je dens niet terug in het Vlaams Woordenboek. “Vlaanderen heeft een zeer dens…
-
Werf doortocht Nederename schuift op
Vandaag alleen de kop van een artikel, geen uitleg over wat hier staat, je mag met mij jezelf verbazen dat het voor Nederlanders haast onmogelijk is om Belgisch Nederlands te begrijpen. Nederename is de naam van een dorp in de provincie Oost-Vlaanderen. Bron: Werf doortocht Nederename schuift op: Nederenamestraat dicht tot eind oktober | Oudenaarde…
-
Trekt uwen hoebel
Ik weet niet hoe het komt maar de ene na de andere uitdrukking verschijnt nu op vrt nws, of op zijn minst vallen ze me nu allemaal op. Het is een citaat, gedaan door Goedele Liekens, ook bekend bij de wat oudere Nederlander. Zij zegt: Volgens haar is de ICT-dienst van de Kamer helemaal niet…
-
Warm en koud blazen
Uitdrukkingen zijn mooi en onze Zuidburen schuwen het niet om ze overal vandaan te halen. Het zorgt wel dat een Nederlander soms wat extra moeite moet doen om de tekst te begrijpen met als bonus je weer iets nieuws leert. Rusland blaast ondertussen warm en koud over het voorstel van het Russische ministerie van Defensie.…
-
De was insteken
Mensen met een zittend beroep moeten niet te lang achtereen op hun stoel blijven zitten maar regelmatig even opstaan. Een experte heeft wat tips, een daarvan is voor thuiswerkers en luidt de was insteken. In de titel snapte ik er niet veel van maar in het artikel staat het als volgt en dan snap je…
-
In hetzelfde bedje ziek zijn
Onze Vlaamse vrienden hebben ook hun eigen uitdrukkingen, vandaag leerde ik deze. Peilingen en stemtesten zijn daarbij niet over één kam te scheren, maar ze zijn wel in hetzelfde bedje ziek. Apache.be Let op dat je bedje zegt en niet bed, de uitdrukking gebruikt altijd het verkleinwoordje. Het is een mooie uitdrukking, al zeg ik…
-
2 maten en 2 gewichten
Vandaag een uitdrukking die niet heel lastig is om te herkennen maar die door geen een Nederlander gebruikt zal worden. “Er is sprake van 2 maten en 2 gewichten”, aldus Geens. Rond het radicaal-linkse PTB-PVDA bestaat geen cordon médiatique. VRTNWS Wij zeggen “met twee maten meten”. Maar waarom gebruiken onze Vlaamse vrienden deze aangepaste vorm.…
-
Dool
Eigenlijk een heel normaal en logisch woord maar volgens mij compleet in onbruik geraakt in Nederland, niet in België. Het werkwoord dolen kent iedereen en ook een doolhof is niet onbekend. Er is er waarschijnlijk geen kwaad opzet in het spel. De piste is nu dat de jongen mogelijk zelf op de dool geraakte. VRTNWS…
-
Monsterlijk
Sporza is in Noord-Frankrijk dus het is niet vreemd dat ze Franse woorden gebruiken. Na afloop van de wielerwedstrijd Paris-Roubaix bij de mannen schrijven ze dit: Rien à faire: monsterlijke Mathieu van der Poel wint ook Parijs-Roubaix na solo van 60 kilometer Sporza Rien á faire is duidelijk Frans, niks aan te doen betekent het.…
-
Titularis
VRT en Sporza hebben al heel lang door dat een titel niet kort en bondig hoeft te zijn als je op het internet publiceert. Was vroeger de wet dat je maar zoveel tekens had in een krant, daar zie je niks meer van op de websites van de Vlaamse Openbare Omroep. Vandenbempt: “Eenzelfde prestatie van…
-
Deontologische
“Grote kans op deontologische sanctie” voor Robrecht Bothuyne (CD&V) die probeerde om eigen vastgoedproject door te drukken VRTNWS Zo luidt de niet al te korte titel van een bericht op VRT NWS. Het woord komt vaker voor in het Vlaamse nieuws maar ik denk dat Nederlandse nieuwsconsumenten dit woord (deontologisch) nooit lezen, tenzij ze zoals…
-
Het water is diep
Ik zeg het al vaker en ik meen het ook echt. We moeten afstappen van het idee dat er in Nederland en Vlaanderen dezelfde taal wordt gebezigd. Beter vandaag dan morgen moeten we ze loskoppelen en de Belgen hun eigen taal geven. Want het is gewoon niet meer te doen. Ze hebben sinds de jaren…
-
Luik
Vorige maand had ik het over onuitgegeven en hoe vreemd daar de Vlamingen een Franse betekenis aan vast hadden gemaakt. Natuurlijk kon dat niet de enige keer zijn dat ze dat gedaan hadden. Vandaag weer een heel normaal Nederlands woord waar Vlamingen dan om onduidelijke redenen een Franse betekenis aan toevoegen. Het gaat niet over…
-
Exploot
Vandaag weer een van origine Frans woord wat in Frankrijk al meerdere betekenissen heeft en die ook in het Nederlands heeft behouden. Het enige verschil is dat Nederland maar een van de twee betekenissen kent. In België is nou net die andere betekenis die heel vaak gebruikt wordt. Met een indrukwekkende krachtexplosie knalde Mathieu van der…
-
Onuitgegeven
Woorden kunnen meerdere betekenissen hebben, soms zijn het nuanceverschillen, of gewoon totaal verschillend. Bij onuitgegeven is er de letterlijke betekenis en een wat vrijere interpretatie. Probeer maar te raden wat met deze kop bedoeld wordt: Onuitgegeven race om Witte Huis schiet officieel uit startblokken in VS: hoogst onvoorspelbaar en giftiger dan ooit VRTNWS Als eerste…