Je hebt Nederlands-Nederlands (NN) en Belgisch-Nederlands (BN). Voor mij is het NN de meest bekende variant, en vallen vele typische BN-uitdrukking me op. Soms zie ik ze voor het eerst of snap ik niet wat er bedoeld wordt. Sporza volg ik voor het wielernieuws en om een bredere blik op het nieuws te hebben lees ik ook vrtnws.
Deze pagina vormt een bloemlezing van wat ik zoal tegenkom.
-
Camionette
In dit verder droevig nieuwsbericht, een 61-jarige man verliest het leven, komt het woord camionette voor. Wat wel opvalt is dat het beide keren in een citaat zit, het wordt uitgesproken door een getuige. Het is namelijk geen standaardtaal en de schrijvende journalist gebruikt dan ook op andere plekken het woord bestelwagen. Al zou er…
-
Ei zo na
In een vrolijk bericht over vier vrienden die plots anderhalf miljoen euro hebben gewonnen staat een wel bijzondere uitdrukking. Geheel normaal en gewoon voor een Vlaming maar de eerste Nederlander moet nog geboren worden die dit ook zo bezigt. Ei zo na liepen de vrienden het fortuin nog mis. vrtnws Bron: Vier vrienden uit Nijlen…
-
Naakt ontslag
In 2024 zal de openbare omroep het met 32 mensen minder moeten doen, maar de VRT-directie belooft dat er geen naakte ontslagen zullen vallen. vrtnws Vrees niet, in België worden mensen niet zonder kleren op straat gezet. Het betekent “gedwongen ontslag”. In het nieuwsbericht komt drie keer de term naakte ontslagen voor om dan verrassend…
-
Forfait geven
De staking van de acteurs en scenaristen in Hollywood zet een domper op de pret in Venetië. De openingsfilm met steractrice Zendaya moest eerder al vervangen worden en ook andere sterren dreigen nu uit solidariteit forfait te geven. VRT NWS Hier dan wel gewoon Frans dat in België overgenomen wordt. Van Dale zegt er dit…
-
Groen lachje
Ook de Griekse Maria Sakkari had er last van. “Soms ruik je eten, soms ruik je sigaretten, soms ruik je wiet”, klonk het met een groen lachje. Sporza Meestal is een vreemde uitdrukking een overgenomen Franse variant, maar deze keer is er om onduidelijke redenen een Duitse leenvertaling gebruikt: grünes Lachen. Bron: US Open in…
-
Uit de lucht vallen
Hier weer een mooi voorbeeld waar aan beide zijde van de taalgrens hetzelfde wordt gezegd maar we elkaar niet begrijpen. Op de persconferentie achteraf viel trainer Mark van Bommel uit de lucht: “Ik moet het zelf even bekijken voor ik erover kan oordelen.” Sporza Mark van Bommel viel uit de lucht? Als hij plotseling verscheen…
-
Gegeerd
Het merkwaardig uitziende diertje werd vorig jaar erg gegeerd als huisdier toen het opdook in het populaire onlinespel Minecraft. VRTNWS Dit is wel een interessante, vind ik. Het lijkt misschien een hele oude vorm van begeren te zijn. Maar zoekend in oude kranten en woordenboeken komt dit woord alleen voor als vervoeging van het woord…
-
Site
Honderden reizigers stonden tot vanmiddag te wachten aan het luchthavengebouw van Charleroi en ook op de wegen rond de site heerste er chaos. Heel wat mensen misten hun vlucht. VRTNWS De meeste Nederlanders zullen dit op zijn Engels uitspreken en aan een website denken maar het komt natuurlijk gewoon uit het Frans. Je spreekt het…
-
Recht in zijn schoenen staan
Weer een uitdrukking die in het Noorden niet gebruikt wordt. Engelbosch geeft ook nog aan recht in zijn schoenen te staan. Hij zegt dat uit het rapport niet naar voren komt dat hij zijn politieke functie heeft misbruikt voor een private aankoop. Zijn notaris heeft hem ook altijd verzekerd dat alles correct verliep. VRTNWS uitdrukking…
-
Residentieel
“De verwarmingspremie wordt daarom eenmalig uitgereikt aan elk huishouden dat op 31 maart 2022 een residentieel elektriciteitscontract had.” VRTNWS Hier zal het wel niet om een residentie gaan. Bron: Verwarmingspremie van 100 euro kan nog tot 1 november worden aangevraagd | VRT NWS: nieuws
-
Kerkfabriek
Als je dit woord leest dan schiet je fantasie alle kanten op, toch? “Ik ben tevreden over het werk van Audit Vlaanderen. Het resultaat geeft duidelijk aan dat de kerkfabriek, de notaris, de schatter en de controlerende overheid fouten hebben gemaakt en dat allemaal in het voordeel van Engelbosch”, zegt hij. VRTNWS Een fabriek waar…
-
Herstelling
Verder heeft Rusland bevolen dat de herstelling van de Krimbrug, die het Russische vasteland met het geannexeerde schiereiland de Krim verbindt, af moet zijn voor 1 juli volgend jaar. VRTNWS verouderd; het herstellen of hersteld worden Dit is niet zozeer een Vlaams woord als wel een verouderd gebruik ervan. Niet heel vreemd want voor Nederlanders…
-
Pronostiek
Vandaag een mooi woord, zeker in gesproken vorm. Maar of iedereen weet wat het betekent, betwijfel ik. Veel in de sport gebruikt, al geldt dat niet voor dit voorbeeld. PronostiekHoewel hij het record misloopt, is er toch nog goed nieuws voor Bart Cannaerts: met 17 deelnames kan geen enkele speler hem nog inhalen. Hij komt…
-
Vanop
Voorzetsels zijn handig maar worden niet overal hetzelfde toegepast. Zo kom ik uit het Zuiden en heb dus onder gymnastiek gezeten, dat snapt niet iedereen in Nederland. En zo zijn er ook verschillen tussen de twee landen. Gevechtsvliegtuigen uit zeker tien NAVO-landen zullen volgende week vanop de luchtmachtbasis in Kleine Brogel oefenen op het inzetten…
-
Stakingspiket
Een bericht uit Frankrijk, dus niet raar dat er dan Franse woorden worden gebruikt. Toch is hij niet zeker dat de druk van de overheid zal werken. De staat kan de mensen verplichten om tankwagens te vullen, maar het is niet zeker dat die dan voorbij de stakingspiketten kunnen rijden. VRTNWS De context maakt het…
-
Veiligheidscel
Burgemeester Tommelein hield in het Vlaams Parlement in Brussel een betoog toen hij op de hoogte werd gesteld van de feiten. Hij keerde daarop onmiddellijk terug naar Oostende om met zijn veiligheidscel samen te zitten. VRTNWS Dit is een beetje flauw van mij, want het gaat hier om een overheidswoord. In elk land heb je…
-
Kot
Een woord met maar liefst elf betekenissen in de Dikke van Dale. In Vlaamse nieuwsberichten wordt er meestal een studentenkamer mee bedoelt. Kijk maar hoe VRTNWS en de NOS het opschrijven. In de nacht van 31 augustus op 1 september 1993 verdween de toen 18-jarige studente Tanja Groen tijdens de introductieweek van de Universiteit Maastricht. Ze fietste…
-
Herbekijken
Veel woorden hebben meerdere betekenissen. Adidas herbekijkt kledingdeal met Kanye West na controverse rond “White Lives Matter”-shirts VRTNWS Zoals herbekijken, waar in dit geval niet letterlijk wordt bedoeld dat er nog een keer naar gekeken wordt, zoals je een film of een voorstelling kunt herbekijken maar 2 BE heroverwegen Een typisch Vlaamse uitdrukking. Bron: Adidas herbekijkt…
-
Primeren
Waar komen die Belgen toch allemaal aan hun werkwoorden? Gevraagd naar een reactie benadrukt de woordvoerder van Jambon dat de minister-president gewoon eerlijk antwoordde op een vraag. “Als hij ergens snel moest zijn, zal hij zijn chauffeur wel al eens gevraagd hebben om zich te haasten. Maar daarmee wilde hij bewust te snel rijden niet…
-
Dag op dag
Dag op dag 30 jaar geleden stierven meer dan 40 mensen bij een vliegtuigcrash in Nederland. VRTNWS Dit is een uitdrukking die ik niet kende, maar het is niet heel lastig om in deze zin te snappen wat er bedoeld wordt. Als het echter zonder context zou worden gevraagd wat de uitdrukking “dag op dag”…
-
Aanhechting
Aanhechting is al heel lang een Nederlands woord maar soms verdwijnen woorden in het taalgebruik, althans in een deel van het taalgebied. In Nederland zou nu annexatie worden gebruikt, zoals bij de annexatie van de Krim door Rusland. In België is om onduidelijke redenen nog steeds aanhechting in zwang, ook in 2022. Wat meteen opvalt…
-
Brol
Gesproken komt het vaker voor en op dit moment levert een zoekopdracht bij vrtnws maar 11 resultaten waaronder de naar Josh Brolin. Je zult “brol” dan ook meestal tussen aanhalingstekens zien staan zoals in de titel van dit artikel: “Geen enkele Oekraïner zal nog je Teslabrol kopen”: Oekraïense stemmen, onder wie president Zelenski, reageren op…
-
Kaderen
De titel van dit artikel zal niet door elke Nederlandstalige begrepen worden. Noord-Koreaanse raket vliegt over Japan, inwoners moeten dekking zoeken: “Test kadert in nieuwe strategie als kernwapenstaat” VRTNWS Iets in een kader plaatsen ken ik dan weer wel maar dat klopt niet met de rest van de zin. Dus hierbij de uitleg, van Dale…
-
Experten
Soms is het woord gewoon goed te begrijpen maar denk je alleen dat je het zelf anders zou schrijven. Zo’n geval is het meervoud van een expert. Voor mij zijn dat dan experts, maar Vlamingen zeggen en schrijven experten. expertzelfstandig naamwoord • de / • experts, in BE experten Je ziet dat de Dikke van…
-
Speurder
Dit woord maakt mij ook altijd vrolijk, ook al komt het vaak in minder gezellige nieuwsberichten voor. Als ik speurders lees denk ik aan een spannend kinderboek. Voor Vlamingen gaat het echter om serieuzere zaken. Speurders van de federale politie zijn vanmorgen op verschillende plaatsen binnengevallen, onder meer bij de VRT. De huiszoeking zou te…
-
Piste
Dit is een veel gebruikte term in het Vlaams en komt dan ook vaak voor in de berichtgeving van VRTNWS. Elke Nederlander zal op het verkeerde been worden gezet als zij piste leest. Kijk maar: “Tijdens het onderzoek worden alle pistes opengehouden om te weten te komen wat er gebeurd is met het slachtoffertje. VRTNWS…
-
Zuiders
We kennen allemaal de vier windstreken en alle vormen daarvan zoals noorden, noorderlijk, en noords. Onzer zuiderburen hebben nog een extra variant. De zuiderse hitte waar Spanje momenteel mee te kampen heeft, schuift volgende week ook -enigszins- op in de richting van ons land. VRTNWS Het Vlaams woordenboek legt het duidelijk uit. Het woord is…
-
Djoef
Wat? In zo’n kort zinnetje kun je het er niet uithalen wat djoef is, krijgt meneer Page hulp, of klop, geluk of juist pech? De video maakt het duidelijk. Page krijgt een duw, een klap van een andere renner, zo zegt Renaat en kun je ook zien. Je had het al geraden, de Dikke van…
-
Nadien
Weer een Valse Vriend vandaag. Toch is het volgens Zorg en Gezondheid een belangrijke voorzorgsmaatregel. “We weten niet wat er op ons af gaat komen in de zomer en de maanden nadien. Vandaag hebben we al een aantal varianten van de Omikron die de ronde doen”, vertelt Joris Moonens van het Agentschap Zorg en Gezondheid. VRTNWS…
-
Pak
Pak kan heel veel betekenen, maar liefst 11 heeft de Dikke van Dale er, eigenlijk nog meer, want die elf zijn bij één lemma, en er zijn nog drie andere lemma’s. Wat ik maar wil zeggen is dat het niet raar is dat niet iedereen meteen aan hetzelfde zak denken bij het woord pak. Laten…
