Mijn geklaag over onduidelijke woorden in het Vlaams kun je lezen op het onderdeel De Taalgrens. Nu een woord dat nergens is terug te vinden in eender welk naslagwerk en toch vandaag in de krant verscheen.
Hoefschrapend telde ze af tot haar verhuizing. Een nieuwe stad, een nieuwe start.
Trouw
Journalist Isabel Baneke (1989) schreef het op. En ik viel meteen over het eerste woord, hoefschrapend. Hoe telt die jonge vrouw af, wat is ze aan het doen?
De spellingchecker in mijn browser vind er ook wat van
Rode streep eronder. Maar dat is niet vreemd, de spellingchecker heeft niet alle woorden. Dus snel naar de twee woordenboeken waar ik een abonnement op heb.
Zowel de Dikke van Dale als Prisma kennen het woord niet. Opmerkelijk want de samenstelling heeft ook een niet letterlijke betekenis, dus niet alleen een paard dat met zijn hoef over de grond schraapt.
Niet getreurd, er is nog het Groene Boekje.
Geen enkel woord dat begint met hoefschr staat in het Groene Boekje.
Maar er zijn nog meer bronnen om uit te putten. Zo is er woordpeiler, die zal het woord toch wel deze eeuw ergens gepeild hebben?
Bezoek zelf de website: Woordpeiler – Hoefschrapend
Dan heb ik nog een laatste bron, het Corpus Hedendaags Nederlands
Het Corpus Hedendaags Nederlands (CHN) is een groeiende tekstverzameling van meer dan 2.500.000 teksten uit kranten, tijdschriften, journaaluitzendingen, blogs, websites en romans. Het corpus is automatisch aangevuld met taalkundige informatie zoals woordsoort en lemma.
Daar gaan we het toch wel vinden?
In tweeënhalf miljoen teksten, geen een keer het woord hoefschrapend, geen één keer, nul, nada noppes.
[Het is een beetje flauw van mij dat ik Woordpeiler en CHN hier als twee bronnen aandraag. Woordpeiler zoekt in CHN dus als die nul resultaten oplevert dan doet een zoekopdracht op CHN precies hetzelfde. Het verschil tussen de twee is dat bij Woordpeiler je kunt zoeken op een string van maximaal twee woorden en bij CHN je een langere string kunt gebruiken. En dat Woordpeiler een leuk grafiekje maakt voor je, CHN laat alle bronnen zien waar je zoekstring is gevonden.]
O wacht ik heb nog een bron om in te duiken. Het Instituut voor de Nederlandse Taal heeft een historisch woordenboek. Laten we kijken bij Hoef en zien welke varianten er zijn. HOEF – WNT (Woordenboek der Nederlandsche Taal)
Van hoefachtig tot hoeftas en van achterhoef tot waterhoef, maar nergens hoefschrapend. Ook bij schrapen ga je niks vinden.
En toen bedacht ik me dat ik nog een bron tot mijn beschikking heb, ons aller Delpher. Ook daar gezocht.
Dat boek komt 1976 met de titel Schetsen en verhalen. Fantasie en werkelijkheid. Grote kans dat het om een hoefdier gaat.
De twee krantenartikels?
Het Rotterdamsch parool » 26 mei 1953
Snuivend, briesend en hoef-schrapend lieten de dikke ronde krachtpatsers onder de viervoeters en de kleinere en slankere hitten zich beknijpen en betasten,
Net als bij de lucifer-grote stiertjes die Picasso voor zijn corrida schetste, en die in hun fragielheid zo snuivend en hoorbaar hoefschrapend aanwezig zijn.
De paardenmarkt en een stierengevecht. Beide dus de letterlijke betekenis.
In alle bronnen komt het overdrachtelijke hoefschrapend nergens voor en toch bestaat het woord. Want Isabel Baneke heeft het niet zelfverzonnen, er zijn op internet best wel schrijfstukjes te vinden waar het woord ook op deze manier wordt gebruikt, niet veelvuldig maar het is een woord dat meerdere mensen kennen.
Wat een curieus woord is dit.
Bron: Studenten wonen thuis en blijven vaker binnen: dat doet iets met het studentenleven | Trouw