bubbels op een blauwe achtergrond

Waarom genAI wegmoet en wel meteen

Als je weleens LinkedIn bezoekt dan is het je vast opgevallen dat iedereen zonder een echte baan nu AI-specialist is geworden. En dat Microsoft, eigenaar van LinkedIn, je blijft bestoken met AI-vriendelijke berichtjes van die Ai-specialisten of mensen die er voor gevallen zijn.

Daarom hier een lijstje met redenen waarom genAI uit ons leven moet worden verbannen. Ik heb het hier over genAI, wat door de media en de meeste mensen gewoon AI wordt genoemd maar ik wil een onderscheid maken. AI is op zijn best een onderzoeksterrein en dat mag gewoon plaatsvinden en door gaan. De tools, de apps die over ons worden uitgestrooid, van chatbots (ChatGPT, Grok, Claude, Copilot,…), plaatjesmakers (Midjourney, Firefly, nano banana,…) tot geluidsgeneratoren (MusicLM, Suno,…), die zijn een gevaar voor de samenleving en moeten verboden worden. Daar gaat dit lijstje over.

Onderwijs

GenAI maakt het onderwijs kapot, heel simpel. Vroeger werd er ook huiswerk van elkaar overgenomen of je kopieerde iets van een andere bron. Zelf heb ik op de middelbare school een artikel uit Oor overgenomen voor muziekles, mijn oudste zus heeft een schrijfopdracht voor Nederlands gemaakt, zijzelf vond de opdracht leuk en bood het aan om het te schrijven. In deze eeuw zullen de meeste scholieren wel de gelijknamige website gebruikt hebben voor schrijfopdrachten.

Het enige verschil is dat je nu niet meer opzoek hoeft of een aardige zus te hebben maar dat je elke opdracht aan je chatbot kunt geven. Er zal dus veel vaker misbruik gemaakt worden. En daar ligt het probleem.

Mensen, zelfverklaarde deskundige roepen nu dat het onderwijs failliet is of dat we alles anders moeten gaan doen. Daar geloof ik niks van. Deze vergelijking kwam ik tegen en die moeten we ons ter harte nemen.

GenAI gebruiken voor schoolwerk is het zelfde als met een vorkheftruck naar de sportschool gaan en daar 180 kilo te heffen. Na afloop kun je zeggen dat je 180 kilo hebt getild maar je lichaam is er niks mee opgeschoten. Idem voor schoolwerk, elke dag je huiswerk laten maken door genAI zal je tussentijds misschien voldoendes leveren maar aan het eind van de rit heb je niks bereikt.

Dan de andere kant, die AI-specialisten die zeggen dat we genAI de klaslokalen moeten inrollen. Laten we even kijken wat er met andere technieken is gegaan. Kent u ze nog, de iPad-scholen? En begin deze eeuw was het credo dat je geen parate kennis meer nodig hebt want alles is op te zoeken, Google kwam toen op.

Die iPad-scholen daar hoor ik niks meer over en wat parate kennis betreft. Zoeken naar een antwoord is niet zo makkelijk. Twee dingen zijn nodig, je moet weten in welke hoek je moet zoeken en je moet weten wat betrouwbare en juiste informatie is. Als volwassen heb je, meestal toch, al wat bagage verzameld zodat je zin en onzin kunt scheiden. Dat is niet het geval bij die 14-jarige. Daarvoor is het onderwijs, die gaat stapje voor stapje kennis, parate kennis, toevoegen in dat mensje. Zodat het op een dag zelfstandig kan nadenken, en zaken opzoeken. Maar die puber moet dat nog leren. Of dat nu Google in 2002 was of genAI in 2026, dat maakt geen verschil.

En nee, ze moeten het niet leren omdat ze het later nodig hebben, maar dat leg ik hier onder wel uit.

Prompt-engineer

Wat mij altijd weer vrolijk maakt zijn de mensen die zeggen dat ze de beste prompt hebben voor een bepaald probleem. Ja lieve mensen die Kunstmatige Intelligentie is zo slim dat het alleen werkt als de vraag in precies de juist vorm stelt. Elke afwijking levert je niks op. Mensen die het niet lukt om iets gedaan te krijgen, moeten aanhoren dat ze de verkeerde prompt gebruiken. Op LinkedIn gaan hele lijsten rond, elke week weer nieuwe, met hoe je de chatbot du jour precies moet aansturen.

Creatief

Kijk eens wat die genAI doet en van ons afpakt. Veel creatieve zaken, een tekening maken, of muziek maken. Een verhaal verzinnen. Allemaal niet meer nodig want je kunt het overlaten aan genAI. Precies die dingen die ons saaie leven verrijken worden aangevallen. Ik zag laatst op dat vermaledijde LinkedIn een berichtje langskomen van iemand die een uitlegtekening wilde laten maken door genAI, ze had zelf een voorbeeld gemaakt en wilde dat verbeterd hebben. Het lukt haar niet, genAI maakte er steeds een rommeltje van. Daarom riep ze de hulp in van die AI-deskundige om een beter plaatje te maken. Op LinkedIn ben je dan op de juiste plek. Ze kwamen allemaal langs met hun plaatje en vertelde er trots bij dat het maar 5 minuten werk was, in tegenstelling tot de vragenstelster die er al wat meer tijd ingestoken had.

Gelukkig schreven er ook mensen dat haar tekening prima was, duidelijk en zo in de presentatie kon. Ze heeft geen genAI nodig. Maar op de een of andere manier was deze volwassen persoon ervan overtuigd dat haar werk niet goed genoeg was. Pas als het AI-slop zou worden dan pas was het goed. Heel verontrustend.

Ja maar ik kan niet tekenen/zingen/muziekmaken, dus zijn dit hele handige tools voor mij. Dat hoor je mensen ook zeggen. Als je dit materiaal wilt gebruiken in een professionele setting dan ben je niks minder dan een dief. Als het voor jezelf is waarom zou dat uitbesteden? Zelf een houterige tekening maken is altijd beter dan AI-slop.

Programmeren

Een veel gebruikte toepassing is om genAI je apps te laten maken, iemand die niet kan programmeren kan nu een handige tool maken. Dat klopt, tot op zekere hoogte. Dat dit nu veel wordt toegepast heeft meerdere gevaren.

Zo is er weer het onderwijs, iets wat je niet kunt leer je niet door het uit besteden, de vorkheftruck parabel. Je moet de code die je krijgt begrijpen. Voor eenvoudige zaken zal dat werken maar alles wat een beetje complex wordt kun je niet overlaten aan genAI en een jongeling die het moet nakijken. De voorbeelden die op internet rond gaan zijn van mensen met jaren ervaring en die kunnen code nakijken en van fouten ontdoen. Door hun jarenlange ervaring, hun jarenlange zelf opgebouwde kennis en kunde.

Niet alleen in het onderwijs is het gevaarlijk, bedrijven die denken dat ze met nieuwbakken medewerkers, die goedkoper zijn, hetzelfde werk kunnen doen zonder de oudgediende zullen binnen afzienbare tijd ontdekken dat ze fout zitten. Als de oudjes het pand hebben verlaten is de kennis ook weg. En dan heb ik het nog niet over mijn voorspelling.

Ten overvloede, de meeste voorbeelden die je ziet zijn toepassingen die al honderdduizend keer gemaakt zijn en waar op hulpforums heel veel te vinden is. Vandaar dat genAI voor jouw een website kan bouwen of een app van een bekend spelletje zoals Tetris, of puzzels die al ruim een eeuw geleden zijn opgelost zoals de Torens van Hanoi. Als het de afgelopen decennia op het internet is geweest dan kan genAI, lees ook Alles is gestolen.

Alles is gestolen

Werkelijk alles wat genAI kan, kan het alleen maar omdat alle kennis is gestolen, gejat, ongevraagd en zonder enige vergoeding aan de makers. Zie hier: AIs can generate near-verbatim copies of novels from training data – Ars Technica, of hier: Microsoft deletes blog telling users to train AI on pirated Harry Potter books – Ars Technica, of hier:Theft is not fair use. | by David Carson | Ai steelt gewoon Pulitzer Prize winnende foto’s, of hier: AI giants are stealing our creative work | Good Law Project en ik kan nog maanden doorgaan met berichten hierover. Maar dat Sam Altman zijn gezicht kan laten tekenen in de stijl van studio ghibli kan alleen als ze het werk van studio ghibli hebben gestolen. Nee, dat is niet het zelfde als dat jij naar de films kijkt en de boeken koopt en dan een tekening maakt in die stijl.

De basis van de huidige genAI is afkomstig van geroofd werk, en dan niet op een kleine schaal maar gewoon op wereldschaal. En het is nog niet gedaan, ook vandaag blijven ze websites bezoeken om alle data te jatten en bekende websites hebben daar last van. Ze zien een DDOS-aanval en echte gebruikers kunnen de website niet bezoeken. Er is geen verschil tussen Open AI en een hackersgroep.

Nu al een gevaar

Er wordt heel veel slop gemaakt, hele websites worden gevuld met teksten die gegenereerd zijn door genAI, inclusie afbeeldingen. Daar is niks te vinden wat oprecht is en de kans dat het helemaal verzonnen on onwaar is, is levensgroot. Erger nog er wordt ook bewust gebruik gemaakt om onzin en leugens te verspreiden. In tekst en zeker in afbeeldingen en video’s. En omdat de meeste mensen dom zijn geloven ze het ook nog.

En wat te denken van een app die mensen ontbloot, vooral vrouwen zijn hier het slachtoffer van. En dat gebeurd dus nu allemaal op grote schaal. Die medicijnen, de oplossingen tegen kanker en een energiezuinigere wereld, al die beloftes zien we niet. We alle schadelijke zaken.

Oplichters die betere e-mails maken, oplichters die de stem van iemand gebruiken in een telefoongesprek en zelfs realtime video’s van look-a-likes. Allemaal om mensen op te lichten, nergens zie je een nuttige toepassing echt nergens.

Ook in de programmeer-wereld gaat het grandioos mis. Oplichters leveren code die op het eerste gezicht nuttig lijkt maar passen het zo aan dat ze complete controle krijgen over hele systemen. Supply chain attacks zijn nu aan de orde van dag. Ja, daarmee beken ik dat genAI best wel software code kan schrijven, alleen het wordt gedaan door mensen met ervaring en dus allemaal voor de verkeerde redenen.

Het gaat van kwaad tot erger, er is geen verbetering te zien aan de horizon alleen maar meer oplichters, meer stalkers, meer rampspoed. En dat is NU al bezig, in tegenstelling tot alle mooie beloftes die gemaakt zijn.

Geen positief verhaal nog gelezen

Het zal wel aan mijn bubbel liggen maar ik zie nergens een positief verhaal over genAI. Alle misstanden die ik zojuist heb opgenoemd die kom ik wel tegen en jij hebt ze ook gelezen of erger bent er het slachtoffer van geworden. Na 3 jaar is er geen een positief feit te noemen over genAI.

Wat andere zeggen

Opinie | Boycot ChatGPT. Jouw abonnementsgeld financiert Trumps machtsmachine schrijft Rutger Bregman – NRC

Mijn voorspelling

Ja maar het is er nu en we zullen er ons toe moeten verhouden, daarom moeten we onze leerlingen en studenten leren hoe hier mee om te gaan. Nonsens, zeg ik daarop.

De huidige bedrijven met hun genAI zijn al jaren verlieslijdend, alleen omdat ze heel veel krijgen van investeerders met de ballen verstand van techniek lukt het ze om te overleven. Dit is niet alleen een bubbel die gaat barsten, nadat de bubbel is geplopt blijft er heel weinig over. Al die datacentrums zijn nutteloos geworden. Je kunt ze niet in de lucht houden want er zijn geen klanten die je geld geven.

Dat het financieel niet houdbaar is wordt door meer mensen gezegd. Al die NVDIA-chips gaan veel sneller kapot. Want bij normaal computergebruik heeft zo’n chip ook wat rusttijd. Je laat en beeld renderen of voert een andere berekening uit, dat kost energie en daar slijt de chip van. Maar daarna heeft de chip het wat rustiger, jij bekijkt het resultaat en dan werkt die chip op 3% in plaats van die burst van zo even op 100%. Maar die serverfarms voor genAI worden zo overvraagt, daarom die zoektocht naar nieuwe locaties voor nieuwe datacenters, dat die chips bijna 24 uur per dag op 60-70% van hun capaciteit werken. Na twee of drie jaar moet de GPU van NVDIA alweer vervangen worden. Zo’n GPU kost niet een paar tientjes maar iets van $25.000, per stuk.

Wanneer de bubbel gaat barsten is nu niet te voorspellen, maar dat ie gaat barsten is een zekerheidje. En dan is er niks over van de infrastructuur die mensen nu gebruiken voor hun genAI. Bedrijven die er nu op vertrouwen en hun hele hebben en houden hebben overgeheveld zijn dan alles kwijt. Alle prompt-engineers zijn werkloos.

En de wereld is een stuk beter af. Hopelijk geraken we er snel.