De redacteur die in haar weekenddienst het verzoek kreeg een bericht te maken over de finale van het programma, vond het volstrekt logisch om de Mol en de winnaar in de kop te noemen. ‘Wij vinden dit kennelijk nieuws, en waarom zou je het belangrijkste nieuws níét in de kop zetten. Dat is toch raar?’
Een spoilerwaarschuwing (zoals bij Nu.nl) is dan ook overbodig, zegt de Volkskrant-redacteur die over series schrijft en derhalve spoiler-expert is. ‘Dat is meer iets van vijf jaar geleden. Seriekijkers weten tegenwoordig wel wat ze moeten doen om spoilers te ontlopen.’
Hier was het dus de krant die onbekend was met de ongeschreven regels. Dat roept de vraag op of het überhaupt des Volkskrants is om nieuws te maken over de uitslag van een televisiespel. Op de avond zelf was daar ook twijfel over, bij zowel de auteur van het stuk als de sitemanager van dienst.
Die laatste had de finale van het jubileumseizoen getipt gekregen in de overdracht. Dat verbaasde haar een beetje, maar ze wist ook dat het programma veel Nederlanders bezighoudt. Wat meespeelde: het was een zeer nieuwsluw weekend. Ook dan moet de site er actueel en levendig uitzien. ‘Dat maakte dat ik het toch wel aardig vond’, zegt ze. ‘Als er belangrijker nieuws was geweest, hadden we het absoluut laten schieten.’
Er was nog wel overleg over de kop, maar de auteur was overtuigend (‘ráár!’) en zelf dacht ze uiteindelijk ook: ‘Waarom zouden we bij voetbalwedstrijden wel, en hier niet de uitslag vermelden?’
Bron: Harde lessen over de kunst van het niet-spoilen: verklap niet in een kop wie de Mol is
Het lezen van een relaas van de Ombudsvrouw is altijd leerzaam, je krijgt een kijkje in de keuken. Helaas is het keer op keer onthussend om te zien welke fouten er in de keuken worden gemaakt. En het is zo jammer dat de Ombudsvrouw geen collega’s wil afvallen. Andere hebben al geschreven dat een Ombudsvrouw of -man eigenlijk geen collega moet zijn maar een onafhankelijk instituut, dat laat ik hier dan ook verder voor wat het is.
Wat is er leerzaam aan deze aflevering die gaat om de spoiler van de uitslag van Wie is de mol? [WIDM]?
Nou op de eerste plaats dat er twee mensen zich hebben gebogen over de vraag of de uitslag groot en onontkoombaar in de kop moet? De sitemanager (geen idee wat dat voor functie is) die vond het maar raar dat over de finale van een populair tv-programma waar miljoenen mensen wekenlang naar kijken überhaupt op de website moet worden bericht. En de schrijfster van het stukje vond het ook normaal om de spoiler in de kop te gooien.
Wat ik hier mooi aan vind is dat dit allemaal ouderwets denken is, toen de krant nog de volgende ochtend op de mat viel.
Maar het is ook mooi om te zien dat de sitemanger compleet inconsequent is. Ze zegt dat ze niet hoeft te waarschuwen voor spoilers, ‘Dat is meer iets van vijf jaar geleden. Seriekijkers weten tegenwoordig wel wat ze moeten doen om spoilers te ontlopen.’. En vervolgens gaat ze dus keihard lopen spoileren! Of ze haat het om weekdndiensten te draaien of ze vindt dat hele WIDM maar een stom programma.
Als de sitemaneger gelijk heeft en seriekijkers weten hoe je spoilers moet ontlopen dan bedoelt ze dus te zeggen dat niemand een nieuwsapp moet open zolang die persoon nog niet weet hoe iets gaat aflopen. En daarin heeft ze wel gelijk. Want je kunt dus tegenwoordig geen enkele nieuwsapp of website bekijken zonder gevaar te lopen om al iets verklapt te krijgen, van series tot sport.
Ik erger me ook rot aan de sportuitslagen die tegenwoordig meteen op de website verschijnen, zelfs tussenstanden moeten meteen geopenbaard worden. Dat het vroeger in de papieren krant zo ging is logisch, je had de wedstrijd gezien en als je de wedstrijd niet gezien had dan was er met geen mogelijkheid een manier om de uitslag te weten (lineaire tv weet u nog). Dus dat de Telegraaf dan groots voorop vermelde dat Ajax gewonnen had was toen heel normaal.
Maar zoals de Ombudsvrouw nu ook geleerd heeft, bij WIDM kijken meer mensen uitgesteld, later die avond of nog later. Dus is er heel veel reden om niet meteen de uitslag rond te gaan bazuinen. Iets wat alle andere nieuwsmedia netjes doen. Alleen de Volkskrant zelf heeft niet door hoe het heurt. Want op de website, op de homepage, meteen uitslagen vermelden is gewoon fout. Of dat nu WIDM is of een sportuitslag. Er zijn altijd mensen die het nog willen zien.
Het is dan ook heel jammer dat de Ombudsvrouw niet meteen een nieuwe regel heeft uitgevaardigd voor de Volkskrant. De regel dus dat je uitslagen niet meteen op de digitale voorpagina gooit. Vooruit, ik wil een uitzondering maken voor sportwedstrijden waar je met grote zekerheid van weet dat de lezers de wedstrijd live kijken, een WK-finale bijvoorbeeld is zo’n wedstrijd. Zeg maar een wedstrijd waar de nieuwswaarde nul is omdat eigenlijk iedereen die het wil weten het al weet.
Er zit nog iets heel bedroevends in het relaas van de Ombudsvrouw, en dat is zeker niet alleen bij de Volkskrant.
…het was een zeer nieuwsluw weekend. Ook dan moet de site er actueel en levendig uitzien.
Laat dit even op je inwerken. Levendig uitzien? Dat is alleen voor mensen die elke vijf minuten de website bekijken, iemand die een of twee keer per dag het nieuws wil lezen is niet bezig met hoe levendig het er aan toegaat. Sterker nog, dit is een heel gevaarlijk dogma van DPG. Want nu lijkt het alsof er heel snel ook weer nieuws verdwijnt van de digitale voorpagina Elke nieuwe scheet verdringt het iets oudere nieuws, want actueel en levendig. Er is dus helemaal geen moreelkompas of een journalistieke ondergrens die bepaald wat de Volkskrant nieuwswaardig vindt (met de nadruk op waardig), nee beter weer iets anders op de voorpagina dan dat er iets zomaar een half uur kan blijven staan.
Elke dag heb ik steeds minder vertrouwen in de nieuwsmedia.